STALMATCH GIDS · PAARDENWELZIJN EN HUISVESTING
Wat heeft jouw paard écht nodig?
Paarden zijn van nature kuddedieren die een groot deel van de dag lopend en etend doorbrengen. Hoe dichter de huisvesting en de dagelijkse routine daarbij aansluiten, hoe beter een paard zich doorgaans kan aanpassen. Tegelijk verschilt elk paard: leeftijd, gezondheid en karakter bepalen wat in de praktijk goed werkt.

Dit moet je weten
- Beweging, sociaal contact en voldoende ruwvoer zijn de drie basisbehoeften die in onderzoek steeds terugkomen.
- Onderzoek koppelt langdurig individueel stallen zonder contact aan meer welzijnsrisico’s.
- Groepshuisvesting vraagt om goed management: ruimte, samenstelling en voldoende voerpunten.
- Het type huisvesting zegt minder dan de dagelijkse uitvoering ervan.
Basisbehoeften van paarden
Wetenschappelijk inzicht
Paarden zijn prooidieren die zich veilig voelen in een groep, veel bewegen en verspreid over de dag kleine porties vezelrijk voer eten. Welzijnsorganisaties zoals World Horse Welfare en de RSPCA vatten dit samen als: vrienden, vrijheid en voer.
Bewegingsvrijheid
Vrije beweging is iets anders dan training. Een paard dat een uur gereden wordt maar de rest van de dag stilstaat, beweegt veel minder dan een paard dat de hele dag in een paddock of weide kan lopen. Vraag daarom naar het aantal uren vrije beweging per dag, in de zomer én in de winter.
Sociaal contact met soortgenoten
Wetenschappelijk inzicht
Een overzichtsstudie van Hartmann en collega’s (2012) laat zien dat groepshuisvesting tegemoetkomt aan sociale behoeften, en dat het risico op verwondingen vooral samenhangt met management: beschikbare ruimte, een stabiele groepssamenstelling en de manier waarop nieuwe paarden worden geïntroduceerd.
In individuele huisvesting is in elk geval zicht-, geur- en bij voorkeur aanrakingscontact met andere paarden van belang. Ruet en collega’s (2019) vonden bij paarden in boxen meer welzijnsproblemen dan bij paarden met meer vrijheid en contact.
Ruwvoer en voermanagement
Wetenschappelijk inzicht
Paarden zijn gemaakt om lange tijd per dag te foerageren. Lange periodes zonder ruwvoer worden in de literatuur in verband gebracht met maagproblemen en stereotiep gedrag. Vraag hoe vaak ruwvoer wordt verstrekt, of dit onbeperkt of afgewogen gebeurt en of slowfeeders worden gebruikt.
Waterbeschikbaarheid
Schoon drinkwater moet altijd beschikbaar zijn, ook in de weide en bij vorst. Het Besluit houders van dieren stelt algemene eisen aan voer, water en huisvesting voor alle gehouden dieren. Vraag hoe de stal waterbakken controleert en wat er gebeurt als leidingen bevriezen.
Beschutting en rust
Paarden hebben een droge, beschutte plek nodig tegen regen, wind en felle zon, en voldoende ruimte om te gaan liggen. Diepe rust (REM-slaap) krijgt een paard alleen liggend; een paard dat zich onveilig voelt of te weinig ruimte heeft, gaat daar minder vaak voor liggen.
Zomer- en winterhuisvesting
Praktische tip
Veel stallen werken met een zomer- en een winterregime. In de winter zijn weides vaak gesloten en is de beweging beperkter. Vraag concreet wat er in de winter verandert: hoeveel uur paddock, in welke groep en met welke bodem.
Gezondheid, hygiëne en veiligheid
Aandachtspunt
Let op een vaste ontwormings- of mestonderzoeksaanpak, afspraken over vaccinaties, schone boxen en goede ventilatie. Stof en ammoniak in een slecht geventileerde stal kunnen de luchtwegen belasten. Bij twijfel over de gezondheid of het gedrag van je paard is je dierenarts het juiste aanspreekpunt.
Kijk niet alleen naar wat een stal aanbiedt, maar vooral naar wat jouw paard dagelijks ervaart.
Huisvestingsvormen vergeleken
Boxhuisvesting
Voordelen
- Individuele controle over voer en rust
- Geschikt bij herstel of speciale voeding
Aandachtspunten
- Beperkte bewegingsvrijheid
- Sociaal contact vaak beperkt
Geschiktheid hangt af van
Aantal uren vrije beweging per dag en zicht- of aanrakingscontact met andere paarden.
Groepshuisvesting
Voordelen
- Veel sociaal contact
- Meer bewegingsmogelijkheden
Aandachtspunten
- Rangorde en kans op verwondingen
- Minder individuele controle over voer
Geschiktheid hangt af van
Ruimte per paard, stabiele groep, genoeg voerpunten en ligplekken en zorgvuldige introductie.
Paddock paradise / bewegingsstal
Voordelen
- Stimuleert lopen en foerageren
- Natuurlijkere dagstructuur
Aandachtspunten
- Vraagt goed bodem- en voermanagement
- Niet elk paard past direct in het systeem
Geschiktheid hangt af van
Inrichting van de route, bodem, schuilplekken en de manier waarop ruwvoer wordt verdeeld.
Weidegang en paddocks
Voordelen
- Vrije beweging en grazen
- Afwisseling in de dag
Aandachtspunten
- Gras kan te rijk zijn voor gevoelige paarden
- In de winter vaak beperkt
Geschiktheid hangt af van
Aantal uren per dag, seizoen, beschutting, water en samenstelling van de groep.
Vragen om aan de stalhouder te stellen
- Hoeveel uur per dag beweegt mijn paard vrij, in zomer en winter?
- In welke groep komt mijn paard en hoe wordt het geïntroduceerd?
- Hoe vaak en hoeveel ruwvoer krijgt mijn paard?
- Hoe wordt water gecontroleerd bij vorst?
Samenvatting
Kijk niet alleen naar wat een stal aanbiedt, maar vooral naar wat jouw paard dagelijks ervaart: hoeveel het beweegt, met wie het contact heeft en hoe vaak het kan eten.
Zoek pensionstallen die aansluiten bij de behoeften van jouw paard.
Bekijk pensionstallenGeraadpleegde bronnen
- Hartmann, Søndergaard & Keeling (2012). Keeping horses in groups: A review. Applied Animal Behaviour Science 136, 77–87. · Overzichtsstudie
- Ruet e.a. (2019). Housing horses in individual boxes is a challenge with regard to welfare. Animals 9(9), 621. · Peer-reviewed onderzoek
- AWIN (2015). AWIN welfare assessment protocol for horses. · Welzijnsprotocol
- World Horse Welfare – advies voor paardeneigenaren. · Welzijnsorganisatie
- RSPCA – zorg voor paarden. · Welzijnsorganisatie
- Dierenwelzijnsweb (Wageningen University & Research e.a.) – informatie over paarden. · Kennisinstituut
- Besluit houders van dieren (wetten.overheid.nl). · Nederlandse regelgeving
- Universiteit Utrecht, Faculteit Diergeneeskunde. · Universiteit
Links gecontroleerd in november 2026. Wetenschappelijke inzichten zijn als zodanig gemarkeerd; overige tekst bevat praktische aanbevelingen. Deze gids vervangt geen advies van een dierenarts of jurist.
VERDER LEZEN
Gerelateerde onderwerpen

DE JUISTE PENSIONSTAL KIEZEN
Hoe kies je de juiste pensionstal?
Een pensionstal kan er prachtig uitzien, maar sluit deze ook aan op de behoeften van jouw paard en jouw dagelijkse leven? Ontdek waar je op moet letten voordat je een keuze maakt.
Lees verder
VERHUIZEN NAAR EEN NIEUWE STAL
Goed voorbereid naar een nieuwe stal
Een stalwissel vraagt om voorbereiding. Met een overzichtelijk stappenplan maak je de overgang voor jezelf en je paard zo zorgvuldig mogelijk.
Lees verder
DE SFEER EN DAGELIJKSE PRAKTIJK
Past deze stal ook bij jou?
Niet alleen je paard moet zich prettig voelen. Ook de sfeer, omgang en dagelijkse organisatie bepalen of een pensionstal bij je past.
Lees verder